HAVA AYRIŞTIRMA ÜNİTELERİNDE O₂ SAFLIĞININ KONTROLÜ

Özel gaz ve medikal oksijen üretimi yapan tesislerle ve metalurji tesisleri başta olmak üzere yaygın olarak kullanılan hava ayrıştırma üniteleri temelinde saf oksijen, azot ve argon üretimi için kullanılmaktadır. Sıvı fazla üretilen oksijen, azot ve argonun saflık kontrollerini yapmak için gaz analizörleri kullanılmaktadır. Yüksek saflıkta oksijen ölçümü için kullanılan yöntemler bu yazımızda anlatılmıştır.

hava-ayristirma-01

Özel gaz ve medikal oksijen üretimi yapan tesislerle ve metalurji tesisleri başta olmak üzere yaygın olarak kullanılan hava ayrıştırma üniteleri temelinde saf oksijen, azot ve argon üretimi için kullanılmaktadır.

Bir diğer ismiyle kriyojenik olarak isimlendirilen ASU (hava ayrıştırma üniteleri), havada bulunan azot (%78), oksijen (%20,95) ve argon (%1) gazlarının, kaynama noktalarına kadar soğutulması ve bu sayede sıvı fazlarda ayrıştırılarak yüksek saflıkta üretimi esasına dayanmaktadır.

Sıvı fazla üretilen oksijen, azot ve argonun saflık kontrollerini yapmak için gaz analizörleri kullanılmaktadır. Sıvı formda bulunan bu gazlar bir buharlaştırıcı ile gazlaştırılır ve ölçümü yapılabilir hale gelir.  Bu kontroller hedef parametrenin ölçümüyle birlikte, içerisinde kalıntı olarak mevcut olan bileşenlerinde ölçümüyle yapılmaktadır.

Yüksek saflıkta oksijen ölçümü için yaygın olarak kullanılan yöntem paramanyetik ölçümdür. Bu yöntem, oksijenin manyetik alan duyarlılığı temelinde üretilmiş 2 farklı tip sensör teknolojisini ortaya çıkarmıştır.

hava_blog_gorsel_2

1. Paramanyetik Dumbell Hücre Metodu

Numune gazın ölçüm hücresine girmesiyle birlikte oluşan manyetik alan, içi boş iki kürenin eksen etrafında sürekli olarak dönüşüne neden olmaktadır. Bu iki kürenin ortasında yer alan ayna kaynaktan gönderilen ışığın, dedektöre yansımasını sağlamaktadır. Döngü hareketinin hızı, dolayısıyla yansıma periyodu oksijen konsantrasyonuyla orantılıdır.

Bu yöntem saf oksijen ölçümü için yeterli olmakla birlikte uygulamaya bağlı olarak tercih edilmektedir. Medikal oksijen gibi insan sağlığının hedef olduğu durumlarda diğer bir yöntem olan alternatif basınç yöntemi daha yaygın olarak kullanılmaktadır.

 

hava_blog_gorsel_32. Alternatif Basınç Metodu

Bu yöntemde numune gaz 5 numaralı bölümden giriş yapar ve manyetik alandan kaynaklı 7 numaralı alanda birikmektedir.

1 numaralı noktadan giriş sağlayan referans gaz 3 numaralı gaz hatlarından aynı debi ve basınçta geçmektedir.

7 numaralı alanda biriken O₂ molekülleri, yakın olduğu referans gaz hattında basınç oluşturur. Bu durum 4 numaralı mikroflow sensörde basınç oluşturur ve oluşan basınç, oksijen konsantrasyonuyla doğru orantılıdır.

Yüksek saflıkta oksijen ölçümü için referans gaz olarak değeri bilinen yüksek saflıkta oksijen gazı kullanılmaktadır.

Ürün portföyümüzde yer alan Siemens OXYMAT6 ve OXYMAT61 model analizörler bu uygulama için yaygın olarak kullanılmaktadır.

OXYMAT6 model analizör O₂ saflık ölçümlerinde %99,5…100 aralığı gibi 4 farklı ölçüm aralığına ayarlanabilir ve bu aralıklarda yüksek hassasiyette ölçüm yapabilir.

hava_blog_gorsel_4

Oksijen ölçümü haricinde saflık kontrolü için numune gaz içerisindeki istenmeyen diğer bileşenlerin ölçülmesi gerekmektedir.

Genel olarak trace (iz-kalıntı) olarak isimlendirilen  başlıca karbonmonoksit, karbondioksit, su buharı ve toplam organik bileşenler sürekli olarak izlenmelidir.

Bu uygulama için Siemens Ultramat6 serisi ve Fidamat6 TOC analizörü hassas ve güvenilir ölçümü sağlamaktadır.

 

Set Teknik Emniyet ve Çevre Teknolojileri A.Ş. olarak; Gaz Algılama Sistemleri, Proses Gaz Analiz Sistemleri, Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemleri, Endüstriyel İş Güvenliği Ekipmanları ve Yanma Teknolojileri konularında, 2004 yılından bu yana her geçen gün geliştirerek bugüne taşıdığımız satış ve teknik destek tecrübemiz ve tamamı Türkiye ve Avrupa normlarına uyumlu ürünlerimiz ile mühendislik çözümleri sunmaktayız.

Paylaş:

E-Bülten Kayıt

Set Teknik hakkındaki tüm yeniliklerden haberdar olmak için e-posta listemize katılın.

Lütfen bekleyiniz.. E-posta adresi hatalı. * işaretli alanlar boş bırakılamaz. Mesajınız başarı ile gönderildi. Hata oluştu lütfen tekrar deneyiniz.